e-ISSN: 2734-9365

Trang ch峄?Di峄卬 膽脿n khoa h峄峜/C么ng b峄?nghi锚n c峄﹗

Ph谩t tri峄僴 logistics cho th瓢啤ng m岷 膽i峄噉 t峄?v脿 nh峄痭g v岷 膽峄?膽岷穞 ra

14:00 | 08/02/2025 Print
Hi峄噉 nay, khi th瓢啤ng m岷 膽i峄噉 t峄?(TM膼T) 膽ang tr锚n 膽脿 ph谩t tri峄僴 m岷h, c谩c d峄媍h v峄?logistics cho TM膼T l脿 kh芒u t峄慽 quan tr峄峮g 膽峄?膽岷 膽瓢峄 th脿nh c么ng trong giao d峄媍h. B脿i vi岷縯 l脿m r玫 kh谩i ni峄噈 logistics, logistics cho TM膼T, th峄眂 tr岷g ph谩t tri峄僴 TM膼T, th峄眂 tr岷g logistics cho TM膼T v脿 nh峄痭g v岷 膽峄?膽岷穞 ra 膽峄慽 v峄沬 ph谩t tri峄僴 logistics cho TM膼T.

T峄?kh贸a: th瓢啤ng m岷 膽i峄噉 t峄? logistics cho th瓢啤ng m岷 膽i峄噉 t峄? E-commerce logistics

Summary

Currently, when e-commerce is on the rise, logistics services for e-commerce are the most crucial step to achieving transaction success. The article clarifies the concept of logistics, logistics for e-commerce, the current state of e-commerce development, the current e-commerce logistics situation, and the issues raised for the development of logistics for e-commerce.

Keywords: e-commerce, logistics for e-commerce, E-commerce logistics

膼岷禩 V岷 膼峄€

Trong nh峄痭g n膬m g岷 膽芒y, 鈥淭M膼T鈥?膽茫 kh么ng c貌n l脿 kh谩i ni峄噈 xa l岷?trong x茫 h峄檌 hay m峄檛 l末nh v峄眂 m峄沬 m岷?t岷 n瓢峄沜 ta. 膼岷 d峄媍h Covid-19 b霉ng ph谩t n膬m 2020 膽茫 mang 膽岷縩 nhi峄乽 bi岷縩 膽峄檔g 膽峄慽 v峄沬 n峄乶 kinh t岷?v脿 s峄?t膬ng tr瓢峄焠g b峄﹖ ph谩 c峄 TM膼T, g贸p ph岷 膽瓢a Vi峄噒 Nam tr峄?th脿nh m峄檛 trong nh峄痭g th峄?tr瓢峄漬g ti峄乵 n膬ng nh岷 khu v峄眂 ASEAN. Th峄?tr瓢峄漬g TM膼T 膽ang ng脿y c脿ng r峄檔g m峄?v峄沬 nhi峄乽 m么 h矛nh, ch峄?th峄?tham gia, c谩c chu峄梚 cung 峄﹏g c农ng 膽ang d岷 thay 膽峄昳 theo h瓢峄沶g chu峄梚 cung 峄﹏g s峄?

Tuy nhi锚n, s峄?ph谩t tri峄僴 song song gi峄痑 th瓢啤ng m岷 truy峄乶 th峄憂g v脿 TM膼T, c谩c v岷 膽峄?trong giao d峄媍h TM膼T ph谩t sinh c农ng l脿 b脿i to谩n 膽瓢峄 膽岷穞 ra v峄沬 c啤 quan qu岷 l媒 nh脿 n瓢峄沜 trong vi峄嘽 qu岷 l媒 v脿 b岷 v峄?ng瓢峄漣 ti锚u d霉ng. V矛 v岷瓂, b脿i vi岷縯 s岷?t岷璸 trung nghi锚n c峄﹗, ph芒n t铆ch th峄眂 tr岷g TM膼T v脿 logistics cho TM膼T v脿 nh峄痭g v岷 膽峄?膽岷穞 ra 膽峄慽 v峄沬 ph谩t tri峄僴 logistics cho TM膼T. 膼峄慽 t瓢峄g v脿 ph岷 vi nghi锚n c峄﹗ c峄 b脿i vi岷縯 s岷?l脿 TM膼T v脿 ho岷 膽峄檔g logistics ph峄 v峄?cho TM膼T.

T峄擭G QUAN V峄€ LOGISTICS CHO TM膼T

Logistics, theo Lu岷璽 Th瓢啤ng m岷 Vi峄噒 Nam 2005, logistics 膽瓢峄 hi峄僽 nh瓢 l脿 c谩c ho岷 膽峄檔g d峄媍h v峄?g岷痭 li峄乶 v峄沬 qu谩 tr矛nh ph芒n ph峄慽, l瓢u th么ng h脿ng h贸a v脿 logistics l脿 ho岷 膽峄檔g th瓢啤ng m岷 g岷痭 v峄沬 c谩c d峄媍h v峄?c峄?th峄? Nh瓢 v岷瓂, logistics 膽瓢峄 hi峄僽 l脿 chu峄梚 c谩c ho岷 膽峄檔g 膽瓢峄 t峄?ch峄ヽ v脿 qu岷 l媒 khoa h峄峜 g岷痭 li峄乶 v峄沬 c谩c kh芒u c峄 qu谩 tr矛nh s岷 xu岷, ph芒n ph峄慽, l瓢u th么ng v脿 ti锚u d霉ng trong n峄乶 s岷 xu岷 x茫 h峄檌.

Logistics cho TM膼T (E-commerce logistics hay E-logistics), 膽峄?c岷璸 膽岷縩 c谩c quy tr矛nh li锚n quan 膽岷縩 vi峄嘽 l瓢u tr峄?v脿 v岷璶 chuy峄僴 h脿ng t峄搉 kho cho m峄檛 c峄璦 h脿ng ho岷穋 th峄?tr瓢峄漬g tr峄眂 tuy岷縩. 膼i峄乽 n脿y bao g峄搈: qu岷 l媒 h脿ng t峄搉 kho, gi谩 c岷? 膽贸ng g贸i v脿 v岷璶 chuy峄僴 c谩c 膽啤n 膽岷穞 h脿ng tr峄眂 tuy岷縩. Bayles (2002) cho r岷眓g, logistics trong TM膼T l脿 c谩c ho岷 膽峄檔g Ok365vina khuyến mãi hot mỗi ngày 膽瓢峄 th峄眂 hi峄噉 th么ng qua Internet. Theo c谩ch ti岷縫 c岷璶 n脿y th矛 logistics trong TM膼T l脿 t峄?膽峄檔g h贸a c谩c quy tr矛nh logistics, cung c岷 d峄媍h v峄?qu岷 l媒 chu峄梚 cung 峄﹏g v脿 th峄眂 hi峄噉 t铆ch h峄 t峄?膽岷 膽岷縩 cu峄慽 cho t岷 c岷?c谩c quy tr矛nh n脿y. C貌n D臋bkowska (2017) 膽茫 ch峄?ra r岷眓g, ho岷 膽峄檔g E-logistics th瓢峄漬g t岷璸 trung v脿o c谩c nghi峄噋 v峄?sau trong TM膼T: th峄眂 hi峄噉 膽啤n h脿ng, qu岷 l媒 kho b茫i, ph芒n ph峄慽 v脿 膽贸ng g贸i s岷 ph岷﹎ ph峄 v峄?giao d峄媍h TM膼T.

Pitney Bowes (2021) nh岷 m岷h, m岷穋 d霉 quy tr矛nh n脿y kh谩c nhau 膽峄慽 v峄沬 m峄梚 c么ng ty, nh瓢ng logistics trong TM膼T l脿 m峄檛 qu谩 tr矛nh g峄搈 nhi峄乽 b瓢峄沜 ph峄ヽ t岷. M峄梚 th脿nh ph岷 ph峄?thu峄檆 v脿o c谩c th脿nh ph岷 kh谩c v脿 c谩c th瓢啤ng hi峄噓 TM膼T ph岷 膽岷 b岷 r岷眓g, m峄梚 th脿nh ph岷 膽峄乽 ho岷 膽峄檔g tr啤n tru 膽峄?c贸 膽瓢峄 膽啤n 膽岷穞 h脿ng tr峄眂 tuy岷縩 cho kh谩ch h脿ng m峄檛 c谩ch nhanh ch贸ng v脿 hi峄噓 qu岷?(H矛nh 1).

H矛nh 1: C谩c th脿nh ph岷 c峄 chu峄梚 cung 峄﹏g logistics trong TM膼T

Ph谩t tri峄僴 logistics cho th瓢啤ng m岷 膽i峄噉 t峄?v脿 nh峄痭g v岷 膽峄?膽岷穞 ra
Ngu峄搉: Pitneybowes (2021)

T贸m l岷, E-commerce logistics 膽瓢峄 hi峄僽 l脿 c谩c quy tr矛nh li锚n quan 膽岷縩 vi峄嘽 l瓢u tr峄?v脿 v岷璶 chuy峄僴 h脿ng ho谩, bao g峄搈 t峄?qu岷 l媒 h脿ng t峄搉 kho, 膽贸ng g贸i, v岷璶 chuy峄僴 c谩c 膽啤n 膽岷穞 h脿ng v脿 th岷璵 ch铆 l脿 d峄媍h v峄?sau b谩n h脿ng, nh瓢: 膽峄昳 tr岷? thu h峄搃, x峄?l媒 h脿ng.

TH峄癈 TR岷燦G PH脕T TRI峄侼 LOGISTICS CHO TM膼T 峄?VI峄員 NAM

Quy m么 v脿 t峄慶 膽峄?t膬ng tr瓢峄焠g TM膼T

K峄?t峄?khi ban h脿nh Ngh峄?膽峄媙h s峄?52/2013/N膼-CP, ng脿y 16/05/2013 c峄 Ch铆nh ph峄?v峄?TM膼T, quy m么 v脿 t峄慶 膽峄?ph谩t tri峄僴 c峄 TM膼T t岷 Vi峄噒 Nam c贸 s峄?t膬ng tr瓢峄漬g m岷h m岷? doanh thu TM膼T b谩n l岷?n膬m 2012 ch峄?膽岷 con s峄?khi锚m t峄憂 0,6 t峄?USD, 2,2 t峄?USD n膬m 2013 t膬ng l锚n 16,4 t峄?USD n膬m 2022 v脿 d峄?ki岷縩 膽岷 m峄ヽ 39 t峄?v脿o n膬m 2025 (B谩o c谩o TM膼T Vi峄噒 Nam, 2023). Tr瓢峄沜 s峄?thay 膽峄昳 nhanh ch贸ng c峄 c么ng ngh峄?th么ng tin v脿 Internet n贸i chung v脿 ho岷 膽峄檔g TM膼T n贸i chung, ng脿y 25/09/2021, Ch铆nh ph峄?膽茫 ban h脿nh Ngh峄?膽峄媙h s峄?85/2021/N膼-CP s峄璦 膽峄昳, b峄?sung m峄檛 s峄?膽i峄乽 c峄 Ngh峄?膽峄媙h s峄?52 膽峄?膽谩p 峄﹏g c谩c y锚u c岷 m峄沬 v峄?qu岷 l媒 nh脿 n瓢峄沜 trong l末nh v峄眂 TM膼T. Khung ph谩p l媒 cho ho岷 膽峄檔g TM膼T ng脿y c脿ng 膽瓢峄 ho脿n thi峄噉 膽峄?膽谩p 峄﹏g y锚u c岷 ph谩t tri峄僴, 膽岷穋 bi峄噒 trong b峄慽 c岷h TM膼T Vi峄噒 Nam t膬ng tr瓢峄焠g nhanh v脿 m岷h m岷?th峄漣 gian qua, chi岷縨 t峄?tr峄峮g ng脿y c脿ng l峄沶 trong h峄?th峄憂g th瓢啤ng m岷 n峄檌 膽峄媋, g贸p ph岷 t岷 d峄眓g ni峄乵 tin cho ng瓢峄漣 ti锚u d霉ng, c农ng nh瓢 膽岷 b岷 vai tr貌 qu岷 l媒 c峄 nh脿 n瓢峄沜.


Th峄?tr瓢峄漬g TM膼T 膽ang ng脿y c脿ng r峄檔g m峄?v峄沬 nhi峄乽 m么 h矛nh, ch峄?th峄?tham gia, c谩c chu峄梚 cung 峄﹏g c农ng 膽ang d岷 thay 膽峄昳 theo h瓢峄沶g hi峄噉 膽岷 h啤n khi c贸 s峄?h峄?tr峄?t峄?s峄?h贸a v脿 c么ng ngh峄?th么ng tin. Vi峄嘽 峄﹏g d峄g c么ng ngh峄?s峄? x芒y d峄眓g k锚nh ph芒n ph峄慽 m峄沬 膽ang tr峄?th脿nh m峄檛 ph瓢啤ng 谩n h峄痷 hi峄噓 cho c谩c doanh nghi峄噋 Vi峄噒 v瓢峄 qua kh贸 kh膬n, mang 膽岷縩 c啤 h峄檌 m峄沬 t峄?ph铆a c岷 th峄?tr瓢峄漬g tr锚n c啤 s峄?l脿m thay 膽峄昳 th贸i quen mua h脿ng c峄 ng瓢峄漣 ti锚u d霉ng, chuy峄僴 t峄?th贸i quen mua h脿ng truy峄乶 th峄憂g sang mua h脿ng qua TM膼T. Trong 2 n膬m di峄卬 ra 膽岷 d峄媍h Covid-19 (2020-2021), TM膼T Vi峄噒 Nam 膽茫 ch峄﹏g ki岷縩 l脿n s贸ng t膬ng tr瓢峄焠g th峄?nh岷 v脿 th峄?hai v峄沬 c霉ng 膽岷穋 tr瓢ng n峄昳 b岷璽 l脿 s峄?ng瓢峄漣 mua s岷痬 tr峄眂 tuy岷縩 t膬ng nhanh v脿 膽么ng 膽岷 doanh nghi峄噋 c农ng nh瓢 h峄?Ok365vina khuyến mãi hot mỗi ngày t铆ch c峄眂 tri峄僴 khai ho岷 膽峄檔g chuy峄僴 膽峄昳 s峄?

H矛nh 2: Doanh thu TM膼T B2C Vi峄噒 Nam n膬m 2012-2023 (t峄?USD)[1]

Ph谩t tri峄僴 logistics cho th瓢啤ng m岷 膽i峄噉 t峄?v脿 nh峄痭g v岷 膽峄?膽岷穞 ra
Ngu峄搉: T峄昻g h峄 t峄?c谩c B谩o c谩o TM膼T Vi峄噒 Nam 2012-2023

N膬m 2022, theo Hi峄噋 h峄檌 TM膼T Vi峄噒 Nam (VECOM), v峄沬 h脿ng ngh矛n doanh nghi峄噋 tr锚n c岷?n瓢峄沜 cho th岷, l末nh v峄眂 TM膼T ti岷縫 t峄 ph谩t tri峄僴 m岷h m岷?v峄沬 t峄慶 膽峄?t膬ng tr瓢峄焠g tr锚n 20% v脿 膽岷 doanh thu 16,4 t峄?USD. T峄慶 膽峄?t膬ng tr瓢峄焠g n脿y c贸 th峄?膽瓢峄 duy tr矛 trong giai 膽o岷 2023-2025 (H矛nh 2).

Giai 膽o岷 2019-2022, d霉 岷h h瓢峄焠g b峄焛 膽岷 d峄媍h Covid-19, doanh thu v脿 t峄慶 膽峄?t膬ng tr瓢峄焠g d岷玭 duy tr矛 膽瓢峄 s峄?峄昻 膽峄媙h v脿 t膬ng tr瓢峄焠g t峄憈 do nhi峄乽 l末nh v峄眂 Ok365vina khuyến mãi hot mỗi ngày tr峄眂 tuy岷縩 bao g峄搈 b岷 l岷?h脿ng h贸a tr峄眂 tuy岷縩, g峄峣 膽峄?膬n, gi岷 tr铆 tr峄眂 tuy岷縩, ti岷縫 th峄?tr峄眂 tuy岷縩, thanh to谩n tr峄眂 tuy岷縩, 膽脿o t岷 tr峄眂 tuy岷縩 ph谩t tri峄僴 t峄憈. V峄沬 t峄慶 膽峄?t膬ng tr瓢峄焠g 20%/n膬m, Vi峄噒 Nam 膽瓢峄 eMarketer x岷縫 v脿o nh贸m 5 qu峄慶 gia c贸 t峄慶 膽峄?t膬ng tr瓢峄焠g TM膼T h脿ng 膽岷 th岷?gi峄沬.

K岷縯 qu岷?t铆nh to谩n d峄盿 tr锚n B谩o c谩o Ch峄?s峄?TM膼T Vi峄噒 Nam qua c谩c n膬m cho th岷, t峄慶 膽峄?t膬ng tr瓢峄焠g trung b矛nh c峄 TM膼T giai 膽o岷 2012-2022 kho岷g 24%. Quy m么 th峄?tr瓢峄漬g TM膼T c峄 Vi峄噒 Nam n膬m 2015 ch峄?kho岷g 4 t峄?USD, nh瓢ng 膽岷縩 n膬m 2025, quy m么 th峄?tr瓢峄漬g 膽瓢峄 d峄?b谩o l锚n t峄沬 39 t峄?USD. Ng瓢峄漣 d芒n t峄?ch峄?kh么ng quen v峄沬 m么 h矛nh mua s岷痬 tr峄眂 tuy岷縩, th矛 nay 膽茫 tr峄?n锚n quen thu峄檆 v脿 coi 膽贸 nh瓢 m峄檛 xu h瓢峄沶g t岷 y岷縰 hi峄噉 nay.

Ho岷 膽峄檔g logistics cho TM膼T

C霉ng s峄?t膬ng tr瓢峄焠g m岷h m岷?c峄 l末nh v峄眂 TM膼T v脿 nh峄痭g thay 膽峄昳 v峄?kinh t岷?- x茫 h峄檌 trong 2 n膬m d峄媍h Covid-19 (2020-2021), ng脿nh logistics c农ng xu岷 hi峄噉 nh峄痭g xu h瓢峄沶g tuy kh么ng qu谩 m峄沬, nh瓢ng ng脿y c脿ng tr峄?n锚n m岷h m岷? C谩c h矛nh th峄ヽ logistics ph峄?bi岷縩 trong TM膼T hi峄噉 nay c贸 th峄?k峄?膽岷縩 nh瓢: d峄媍h v峄?chuy峄僴 ph谩t nhanh; d峄媍h v峄?giao h脿ng - thu ti峄乶 (COD); d峄媍h v峄?giao h脿ng ch岷穘g cu峄慽 (Last-mile Delivery); d峄媍h v峄?giao h脿ng t峄ヽ th矛 (On-demand delivery). 膼芒y l脿 nh峄痭g ho岷 膽峄檔g v么 c霉ng quan tr峄峮g trong chu峄梚 cung 峄﹏g, 膽谩p 峄﹏g nhu c岷 v岷璶 chuy峄僴 h脿ng h贸a 膽岷縩 tay kh谩ch h脿ng.

(1) D峄媍h v峄?chuy峄僴 ph谩t nhanh: H脿ng chuy峄僴 ph谩t nhanh ch峄?y岷縰 l脿 th瓢, t脿i li峄噓, v岷璽 ph岷﹎, h脿ng h贸a t峄?ng瓢峄漣 g峄璱 膽岷縩 ng瓢峄漣 nh岷璶; th瓢, t脿i li峄噓, v岷璽 ph岷﹎, h脿ng h贸a trong n瓢峄沜 v脿 qu峄慶 t岷? C谩c nh脿 cung c岷 d峄媍h v峄?tr锚n th峄?tr瓢峄漬g d峄媍h v峄?chuy峄僴 ph谩t nhanh 膽ang ng脿y c脿ng t岷璸 trung v脿o vi峄嘽 cung c岷 c谩c lo岷 h矛nh d峄媍h v峄?ri锚ng bi峄噒 nh瓢 ph芒n lo岷 v脿 ph芒n lo岷 s岷 ph岷﹎, 膽贸ng g贸i, d谩n nh茫n, theo d玫i b瓢u ki峄噉 tr峄眂 tuy岷縩, 峄﹏g d峄g di 膽峄檔g, Email v脿 c岷h b谩o SMS. C谩c doanh nghi峄噋 h脿ng 膽岷 trong l末nh v峄眂 chuy峄僴 ph谩t nhanh c峄 Vi峄噒 Nam c贸 th峄?k峄?膽岷縩, nh瓢: Nin Sing Logistics Company Limited (Ninja Van), GHN (Fast Delivery), Viettel Post, BEST Express Vietnam (BEST Inc.), Swift247, GHTK, J&T Express (Vietnam), Nhat Tin Logistics, Kerry Express (Vietnam), Nasco Logistics JSC v脿 VNPost.

Xu h瓢峄沶g 膽么 th峄?h贸a c农ng t岷 ra 岷h h瓢峄焠g 膽谩ng k峄?膽岷縩 ng脿nh chuy峄僴 ph谩t nhanh, 膽岷穋 bi峄噒 th峄漣 k峄?sau 膽岷 d峄媍h, l脿n s贸ng di c瓢 quy m么 l峄沶 t峄?n么ng th么n ra c谩c 膽么 th峄?l峄沶 膽茫 tr峄?l岷. 膼岷 d峄媍h Covid-19 c农ng t岷 th贸i quen mua s岷痬 tr峄眂 tuy岷縩 膽瓢峄 ph谩t tri峄僴 m岷h m岷?v脿 膽瓢峄 duy tr矛 kh谩 b峄乶 v峄痭g ngay c岷?sau d峄媍h. Nhu c岷 mua s岷痬 h脿ng h贸a tr锚n c谩c s脿n TM膼T ng脿y c脿ng gia t膬ng kh么ng ch峄?峄?c谩c th脿nh ph峄?l峄沶, m脿 c貌n 峄?n么ng th么n. S峄?thay 膽峄昳 m岷h m岷?trong h脿nh vi mua s岷痬 c峄 ng瓢峄漣 ti锚u d霉ng, chuy峄僴 d峄媍h t峄?mua s岷痬 tr峄眂 ti岷縫 sang tr峄眂 tuy岷縩, 膽茫 mang 膽岷縩 cho ng脿nh chuy峄僴 ph谩t nhanh nhi峄乽 c啤 h峄檌 ph谩t tri峄僴. Theo b谩o c谩o v峄玜 膽瓢峄 Allied Market Research c么ng b峄? th峄?tr瓢峄漬g d峄媍h v峄?chuy峄僴 ph谩t nhanh Vi峄噒 Nam 膽岷 gi谩 tr峄?0,71 t峄?USD v脿o n膬m 2021 v脿 瓢峄沜 t铆nh s岷?t膬ng l锚n m峄ヽ 4,88 t峄?USD v脿o n膬m 2030, 膽岷 t峄慶 膽峄?t膬ng tr瓢峄焠g k茅p h脿ng n膬m (CAGR) l脿 24,1% trong giai 膽o岷 2022-2030. Theo b谩o c谩o n脿y, c谩c y岷縰 t峄? nh瓢: ng脿nh TM膼T 膽ang ph谩t tri峄僴 c霉ng v峄沬 s峄?gia t膬ng trong giao h脿ng B2C v脿 t峄慶 膽峄?ph谩t tri峄僴 nhanh ch贸ng trong c谩c d峄媍h v峄?th瓢啤ng m岷 qu峄慶 t岷? l脿 m峄檛 trong nh峄痭g y岷縰 t峄?th煤c 膽岷﹜ s峄?t膬ng tr瓢峄焠g c峄 th峄?tr瓢峄漬g (Nam Anh, 2022).

Ngo脿i ra, s峄?gia t膬ng m岷h m岷?v峄?c么ng ngh峄? s峄?h贸a, v峄憂 膽岷 t瓢 l峄沶 v脿o logistics v脿 n芒ng c岷 c么ng ngh峄?c峄 c谩c ph瓢啤ng ti峄噉 giao h脿ng s岷?t岷 ra nh峄痭g c啤 h峄檌 t膬ng tr瓢峄焠g m峄沬 cho th峄?tr瓢峄漬g d峄媍h v峄?chuy峄僴 ph谩t nhanh c峄 Vi峄噒 Nam. B谩o c谩o c峄 Allied Market Research cho bi岷縯, ng瓢峄漣 ti锚u d霉ng Vi峄噒 Nam c贸 m峄ヽ 膽峄?mua s岷痬 tr峄眂 tuy岷縩 th瓢峄漬g xuy锚n nh岷 峄?khu v峄眂 膼么ng Nam 脕. Th峄?tr瓢峄漬g TM膼T 峄?Vi峄噒 Nam 膽ang ph谩t tri峄僴 膽谩ng k峄?do c谩c y岷縰 t峄? nh瓢: d芒n s峄?tr岷? t峄?l峄?s峄?d峄g Internet cao v脿 t峄?l峄?s峄?d峄g 膽i峄噉 tho岷 th么ng minh (smartphone) t膬ng. Theo 膽贸, s峄?l瓢峄g ng瓢峄漣 mua s岷痬 tr峄眂 tuy岷縩 trong n瓢峄沜 d峄?ki岷縩 s岷?膽岷 kho岷g 55% d芒n s峄?v峄沬 m峄ヽ chi ti锚u trung b矛nh 600 USD m峄梚 n膬m v脿o n膬m 2025 (Nam Anh, 2022). Ngo脿i ra, ng脿nh TM膼T 膽ang ph谩t tri峄僴 d峄?ki岷縩 s岷?cung c岷 c啤 h峄檌 t膬ng tr瓢峄焠g trong t瓢啤ng lai cho c谩c d峄媍h v峄?logistics n瓢峄沜 ngo脿i v脿 trong n瓢峄沜, 膽岷穋 bi峄噒 l脿 d峄媍h v峄?chuy峄僴 ph谩t nhanh. B锚n c岷h 膽贸, t膬ng tr瓢峄焠g doanh s峄?TM膼T xuy锚n bi锚n gi峄沬 膽茫 l脿m t膬ng l瓢峄g nh岷璸 kh岷﹗ b瓢u ki峄噉 qu峄慶 t岷? t峄?膽贸 th煤c 膽岷﹜ nhu c岷 v峄?d峄媍h v峄?chuy峄僴 ph谩t nhanh trong n瓢峄沜.

(2) D峄媍h v峄?giao h脿ng - thu ti峄乶 (COD): Nh岷璶 bi岷縯 膽瓢峄 nh峄痭g kh贸 kh膬n trong Ok365vina khuyến mãi hot mỗi ngày h脿ng ho谩 tr峄眂 tuy岷縩 t岷 Vi峄噒 Nam l脿 kh芒u giao h脿ng v脿 thanh to谩n, nhi峄乽 c么ng ty 膽茫 thi岷縯 k岷?d峄媍h v峄?鈥淕iao h脿ng - Thu ti峄乶 h峄欌€?cho nh峄痭g ch峄?h脿ng Ok365vina khuyến mãi hot mỗi ngày online. H岷 h岷縯 c谩c c么ng ty chuy峄僴 ph谩t - giao h脿ng tr锚n th峄?tr瓢峄漬g 膽峄乽 膽ang 谩p d峄g d峄媍h v峄?n脿y.

H矛nh 3: Ph瓢啤ng th峄ヽ thanh to谩n m脿 doanh nghi峄噋 膽ang s峄?d峄g

Ph谩t tri峄僴 logistics cho th瓢啤ng m岷 膽i峄噉 t峄?v脿 nh峄痭g v岷 膽峄?膽岷穞 ra
Ngu峄搉: B谩o c谩o TM膼T Vi峄噒 Nam 2023

Thu ti峄乶 khi nh岷璶 h脿ng (COD) l脿 ph瓢啤ng th峄ヽ thanh to谩n 瓢a th铆ch nh岷 c峄 nh峄痭g ng瓢峄漣 mua s岷痬 tr峄眂 tuy岷縩. COD l脿 m峄檛 ti锚u ch铆 quan tr峄峮g 膽峄慽 v峄沬 c谩c nh脿 cung c岷 d峄媍h v峄?chuy峄僴 ph谩t nhanh. Tuy nhi锚n, t峄?l峄?COD 峄?m峄ヽ h啤n 80% (H矛nh 3) v脿 t峄?l峄?tr岷?h脿ng t岷 c谩c trang web B2C l脿 t峄?10%-15% 峄?Vi峄噒 Nam. Th峄眂 t岷?cho th岷, Vi峄噒 Nam v岷玭 l脿 m峄檛 n峄乶 kinh t岷?chi ph峄慽 ti峄乶 m岷穞.

(3) D峄媍h v峄?giao h脿ng ch岷穘g cu峄慽 (Last-mile Delivery): D峄媍h v峄?n脿y bao g峄搈 hai th脿nh ph岷 d峄媍h v峄?t铆ch h峄 v峄沬 nhau l脿 v岷璶 t岷 - giao h脿ng v脿 trung t芒m ph芒n lo岷 - chia ch峄峮. Trong 膽贸, ho岷 膽峄檔g ph芒n lo岷 chia - ch峄峮 膽贸ng vai tr貌 quan tr峄峮g 膽岷縩 n膬ng l峄眂 v脿 ch岷 l瓢峄g d峄媍h v峄?c峄 c谩c c么ng ty n脿y. M峄檛 s峄?doanh nghi峄噋 logistics trong TM膼T 膽茫 x芒y d峄眓g v脿 v岷璶 h脿nh trung t芒m ph芒n lo岷 - chia ch峄峮 h脿ng h贸a nh瓢: LEL Express l脿 膽啤n v峄?giao nh岷璶 thu峄檆 th瓢啤ng hi峄噓 Lazada 膽茫 x芒y d峄眓g v脿 v岷璶 h脿nh trung t芒m ph芒n lo岷 h脿ng h贸a t峄?膽峄檔g t岷 Trung t芒m logistics Hateco, S脿i 膼峄搉g, Long Bi锚n; Vietnam Post 膽茫 khai tr瓢啤ng trung t芒m ph芒n lo岷 h脿ng h贸a t岷 Hi峄噋 Ph瓢峄沜; Giao h脿ng nhanh (GHN) s峄?h峄痷 trung t芒m ph芒n lo岷 t峄?膽峄檔g h脿ng h贸a t岷 th脿nh ph峄?

Ho岷 膽峄檔g giao h脿ng ch岷穘g cu峄慽 膽贸ng vai tr貌 quan tr峄峮g b峄焛 n贸 膽谩nh d岷 s峄?ti岷縫 x煤c tr峄眂 ti岷縫 v峄沬 kh谩ch h脿ng. 膼芒y l脿 c啤 h峄檌 duy nh岷 膽峄?t岷 岷 t瓢峄g t铆ch c峄眂 v峄沬 kh谩ch h脿ng, cung c岷 d峄?li峄噓 quan tr峄峮g 膽峄?c岷 thi峄噉 quy tr矛nh v脿 t峄慽 瓢u h贸a chi ph铆, n芒ng 膽峄?uy t铆n c峄 doanh nghi峄噋.

H矛nh 4: Ph瓢啤ng th峄ヽ v岷璶 chuy峄僴 doanh nghi峄噋 s峄?d峄g

Ph谩t tri峄僴 logistics cho th瓢啤ng m岷 膽i峄噉 t峄?v脿 nh峄痭g v岷 膽峄?膽岷穞 ra
Ngu峄搉: B谩o c谩o TM膼T Vi峄噒 Nam 2023

Theo B谩o c谩o TM膼T Vi峄噒 Nam 2023, t峄?l峄?doanh nghi峄噋 Ok365vina khuyến mãi hot mỗi ngày tr峄眂 tuy岷縩 s峄?d峄g ph瓢啤ng th峄ヽ t峄?v岷璶 chuy峄僴 chi岷縨 69%; doanh nghi峄噋 s峄?d峄g d峄媍h v峄?c峄 b锚n th峄?ba l脿 64% (H矛nh 4). 膼i峄乽 n脿y c贸 th峄?th岷, th峄?tr瓢峄漬g d峄媍h v峄?giao h脿ng ch岷穘g cu峄慽 chi岷縨 t峄?l峄?kh谩 l峄沶 v脿 v岷玭 c貌n nhi峄乽 ti峄乵 n膬ng ph谩t tri峄僴. Giao h脿ng ch岷穘g cu峄慽 m峄?ra nhi峄乽 c啤 h峄檌 膽峄?c谩c doanh nghi峄噋 logistics ph谩t tri峄僴 trong th峄漣 gian nh瓢ng c农ng 膽峄慽 m岷穞 v峄沬 nhi峄乽 th谩ch th峄ヽ, nh瓢: h岷?t岷g, c么ng ngh峄?..

(4) D峄媍h v峄?giao h脿ng t峄ヽ th矛 (On-demand delivery): d脿nh ri锚ng cho kh谩ch h脿ng c贸 nhu c岷 v岷璶 chuy峄僴 h脿ng h贸a n峄檌 th脿nh v峄沬 3 ti锚u ch铆: Ti岷縯 ki峄噈 - H峄廰 t峄慶 - 膼岷 b岷, v铆 d峄?nh瓢 d峄媍h v峄?鈥淣owShip鈥?c峄 Foody.vn, Giao h脿ng si锚u t峄慶 c峄 Sendo, Tiki Now c峄 Tiki v脿 Giao h脿ng si锚u t峄慶 c峄 Lazada... T霉y v脿o c谩c m峄慶 th峄漣 gian 膽岷穞 h脿ng kh谩c nhau m脿 kh谩ch h脿ng s岷?nh岷璶 膽瓢峄 h脿ng v脿o c谩c khung gi峄?t瓢啤ng t峄? chi ti岷縯 c贸 th峄?xem b锚n d瓢峄沬 b岷g th峄漣 gian 膽岷穞 v脿 giao h脿ng.

V峄沬 l峄 th岷?t峄?nh峄痭g 膽岷穋 膽i峄僲 tu峄?ch峄峮 膽峄媋 膽i峄僲 th峄漣 gian v脿 thay 膽峄昳 th么ng tin giao h脿ng linh ho岷, h矛nh th峄ヽ giao h脿ng On-demand delivery 膽瓢峄 c岷?doanh nghi峄噋 v脿 ng瓢峄漣 ti锚u d霉ng 瓢a th铆ch. 膼芒y l脿 c谩ch 膽峄?doanh nghi峄噋 ti岷縯 ki峄噈 chi ph铆 x芒y d峄眓g m岷g l瓢峄沬 giao h脿ng c峄 ri锚ng m矛nh hay k媒 h峄 膽峄搉g thu锚 ngo脿i nh峄痭g b锚n giao v岷璶 truy峄乶 th峄憂g kh谩c. B锚n c岷h 膽贸, c谩c c么ng ty b谩n l岷?c农ng t岷璶 d峄g 膽瓢峄 th岷?m岷h n脿y 膽峄?gi脿nh l岷 th峄?tr瓢峄漬g, kh谩ch h脿ng khi cung c岷 d峄媍h v峄?giao h脿ng t峄ヽ th矛 trong ng脿y, thay v矛 ph岷 ch峄?膽峄 nhi峄乽 th峄?t峄 r瓢峄漨 r脿 峄?c谩c h矛nh th峄ヽ v岷璶 chuy峄僴 kh谩c.

Nh峄痭g v岷 膽峄?膽岷穞 ra 膽峄慽 v峄沬 ph谩t tri峄僴 logistics cho TM膼T

(i) H脿nh lang ph谩p l媒 cho ho岷 膽峄檔g E-commerce logistics t岷 Vi峄噒 Nam

D峄媍h v峄?logistics 膽贸ng vai tr貌 quan tr峄峮g trong s峄?ph谩t tri峄僴 c峄 TM膼T v脿 kinh t岷?Vi峄噒 Nam. D峄媍h v峄?logistics trong TM膼T, v峄?c啤 b岷, v岷玭 l脿 d峄媍h v峄?logistics, nh瓢ng s峄?lu芒n chuy峄僴 c峄 d貌ng th么ng tin gi峄痑 c谩c m岷痶 x铆ch - t峄?nh脿 cung c岷 膽岷 ti锚n 膽岷縩 ng瓢峄漣 ti锚u d霉ng cu峄慽 c霉ng - 膽瓢峄 th峄眂 hi峄噉 th么ng qua m么i tr瓢峄漬g internet. Theo B谩o c岷 TM膼T 2023, Vi峄噒 Nam c贸 74% ng瓢峄漣 d芒n s峄?d峄g internet, trong 膽贸 c贸 kho岷g 59-62 tri峄噓 ng瓢峄漣 ti锚u d霉ng mua s岷痬 tr峄眂 tuy岷縩 v脿 gi谩 tr峄?mua s岷痬 m峄梚 ng瓢峄漣 瓢峄沜 膽岷 kho岷g 300-320 USD. 膼i峄乽 膽贸 c农ng kh岷硁g 膽峄媙h t岷 quan tr峄峮g c峄 logistics trong TM膼T v脿 膽貌i h峄廼 m峄檛 h峄?th峄憂g ph谩p lu岷璽 ho脿n ch峄塶h 膽谩p 峄﹏g nhu c岷 膽i峄乽 ch峄塶h l末nh v峄眂 n脿y. Tuy nhi锚n, hi峄噉 nay, Vi峄噒 Nam ch瓢a ban h脿nh lu岷璽 E-logistics n锚n khi nh岷痗 t峄沬 logistics hay E-logistics, th矛 v膬n b岷 ph谩p lu岷璽 膽i峄乽 ch峄塶h tr峄眂 ti岷縫 v岷玭 l脿 Lu岷璽 Th瓢啤ng m岷 n膬m 2005. V矛 v岷瓂, Nh脿 n瓢峄沜 c岷 c贸 nh峄痭g bi峄噉 ph谩p th铆ch h峄 膽峄?ho脿n thi峄噉 v脿 n芒ng cao hi峄噓 qu岷?th峄眂 thi ph谩p lu岷璽 v峄?logistics trong TM膼T.

(ii) H岷?t岷g s峄?/em> trong E-commerce Logistics: 膼峄?膽岷 b岷 l峄 铆ch cho c谩c b锚n tham gia v脿o ho岷 膽峄檔g TM膼T, vi峄嘽 ho脿n thi峄噉 h岷?t岷g c么ng ngh峄?v脿 b岷 m岷璽 th么ng tin hay b岷 m岷璽 thanh to谩n l脿 膽i峄乽 h岷縯 s峄ヽ c岷 thi岷縯. Khi 膽岷 b岷 h岷?t岷g c么ng ngh峄?th么ng tin t峄憈, s岷?gi煤p cho c谩c giao d峄媍h TM膼T th么ng su峄憈, 膽岷 b岷 nhanh ch贸ng v脿 thu岷璶 ti峄噉.

(iii) H岷?t岷g logistics ph峄 v峄?E-commerce Logistics. Khi th峄?tr瓢峄漬g TM膼T tr峄?n锚n r峄檔g l峄沶, v峄?tr铆 ng瓢峄漣 mua 峄?xa, s峄?l瓢峄g c谩c 膽啤n h脿ng nhi峄乽, quy m么 c谩c 膽啤n h脿ng l岷 r岷 nh峄? y锚u c岷 giao h脿ng nhanh th矛 kh峄慽 l瓢峄g c么ng vi峄嘽 v岷璶 chuy峄僴 giao h脿ng l岷 tr峄?n锚n v么 c霉ng l峄沶 v脿 ph峄ヽ t岷. K锚nh ph芒n ph峄慽 TM膼T l岷 c岷 t峄沬 c谩c trung gian logistics m峄沬 膽峄?t峄慽 瓢u h贸a vi峄嘽 di chuy峄僴 h脿ng h贸a 膽岷縩 tay kh谩ch h脿ng. 膼i峄乽 n脿y c农ng k茅o theo chi ph铆 cho logistics t膬ng cao h啤n, chi ph铆 n脿y khi t铆nh cho ng瓢峄漣 ti锚u d霉ng, th矛 gi谩 mua h脿ng tr峄眂 tuy岷縩 kh么ng th岷 h啤n nhi峄乽 so v峄沬 mua h脿ng theo ph瓢啤ng th峄ヽ truy峄乶 th峄憂g. Gi岷 ph谩p c么ng ngh峄?x峄?l媒 nghi峄噋 v峄?sau giao h脿ng, nh瓢: 膽峄昳 tr岷? thu h峄昳, x峄?l媒 h脿ng (reverse e-logistics) c农ng ch瓢a 膽瓢峄 t峄?ch峄ヽ, x芒y d峄眓g v脿 ki峄僲 so谩t t峄憈. 膼i峄乽 n脿y c农ng t岷 ra th谩ch th峄ヽ cho c谩c 膽啤n v峄?logistics khi ch瓢a 膽谩p 峄﹏g 膽瓢峄 ch岷 l瓢峄g d峄媍h v峄?n脿y.

(iv) Nh芒n l峄眂 s峄?trong E-commerce logistics. Nh芒n l峄眂 l脿 y岷縰 t峄?v么 c霉ng quan tr峄峮g 膽峄?v岷璶 h脿nh h峄?th峄憂g E-logistics. Mu峄憂 ph谩t tri峄僴 d峄媍h v峄?logistics ph峄 v峄?ph谩t tri峄僴 TM膼T, doanh nghi峄噋 c岷 膽峄檌 ng农 nh芒n l峄眂 am hi峄僽 v峄?c么ng ngh峄?v脿 ngo岷 ng峄? c贸 k峄?n膬ng qu岷 tr峄?website v脿 s脿n giao d峄媍h TM膼T, k峄?n膬ng qu岷 tr峄?c啤 s峄?d峄?li峄噓, k峄?n膬ng ti岷縫 th峄?tr峄眂 tuy岷縩 m脿 hi峄噉 t岷 c谩c doanh nghi峄噋 膽ang g岷穚 kh贸 kh膬n khi tuy峄僴 d峄g. 膼芒y l脿 l末nh v峄眂 m峄沬 trong ho岷 膽峄檔g logistics, 膽貌i h峄廼 k峄?n膬ng cao h啤n so v峄沬 logistics truy峄乶 th峄憂g n锚n c岷 膽脿o t岷 v脿 膽脿o t岷 l岷 ngu峄搉 nh芒n l峄眂 logistics. C么ng vi峄嘽 n脿y 膽貌i h峄廼 s峄?ph峄慽 h峄 gi峄痑 c谩c doanh nghi峄噋 trong ng脿nh, c谩c hi峄噋 h峄檌 v脿 c谩c tr瓢峄漬g 膽岷 h峄峜 膽峄?cung c岷 n峄乶 t岷g ki岷縩 th峄ヽ b峄?sung cho nh芒n l峄眂 ng脿nh E-logistics, 膽谩p 峄﹏g nhu c岷 ph谩t tri峄僴 ng脿y c脿ng cao c峄 ng脿nh.

K岷綯 LU岷琋

Xu h瓢峄沶g TM膼T b霉ng n峄?trong nh峄痭g n膬m g岷 膽芒y 膽茫 th煤c 膽岷﹜ n峄乶 kinh t岷?n瓢峄沜 ta t膬ng tr瓢峄焠g v瓢峄 b岷璫, d岷玭 膽岷縩 s峄?gia t膬ng m岷h m岷?v峄?c谩c d峄媍h v峄?logistics ph峄 v峄?cho TM膼T, nh瓢: chuy峄僴 ph谩t nhanh, giao h脿ng ch岷穘g cu峄慽, giao h脿ng t峄ヽ th矛 v脿 nh峄?thu 膽峄?膽谩p 峄﹏g nhu c岷 mua s岷痬 c峄 ng瓢峄漣 ti锚u d霉ng, m峄?r峄檔g th峄?tr瓢峄漬g c峄 c谩c doanh nghi峄噋. C谩c d峄媍h v峄?logistics cho TM膼T c贸 th峄?膽瓢峄 t霉y ch峄塶h 膽峄?膽谩p 峄﹏g nhu c岷 膽a d岷g c峄 kh谩ch h脿ng, bao g峄搈 giao h脿ng nhanh, giao h脿ng theo 膽岷穞 h脿ng v脿 qu岷 l媒 kho h脿ng. B脿i vi岷縯 膽茫 ph芒n t铆ch th峄眂 tr岷g ph谩t tri峄僴 ho岷 膽峄檔g logistics cho TM膼T trong nh峄痭g n膬m g岷 膽芒y, 膽岷穋 bi峄噒 giai 膽o岷 d峄媍h Covid-19 b霉ng ph谩t. Tr锚n c啤 s峄?ph芒n t铆ch k岷縯 qu岷?v脿 nh峄痭g h岷 ch岷?trong ph谩t tri峄僴 ho岷 膽峄檔g logistics cho TM膼T, t谩c gi岷?cho r岷眓g, vi峄嘽 ho脿n thi峄噉 khung ph谩p l媒, h岷?t岷g s峄? nh芒n l峄眂 s峄?v脿 h岷?t岷g logistics l脿 v岷 膽峄?h岷縯 s峄ヽ c岷 thi岷縯, nh岷眒 ph谩t tri峄僴 E-commerce logistics./.

T脌I LI峄哢 THAM KH岷

1. B峄?C么ng Th瓢啤ng (2023), B谩o c谩o ng脿nh TM膼T n膬m 2023: Th瓢啤ng m岷 膽i峄噉 t峄?ph谩t tri峄僴 b峄乶 v峄痭g: 膼峄檔g l峄眂 th煤c 膽岷﹜ n峄乶 kinh t岷?s峄?

2. Hi峄噋 h峄檌 TM膼T Vi峄噒 Nam (2023), B谩o c谩o ch峄?s峄?TM膼T 2023.

3. Nam Anh (2022), Th峄?tr瓢峄漬g chuy峄僴 ph谩t nhanh c峄 Vi峄噒 Nam c贸 th峄?膽岷 h啤n 114.000 t峄?v脿o n膬m 2030鈥? truy c岷璸 t峄?https://vneconomy.vn/thi-truong-chuyen-phat-nhanh-cua-viet-nam-co-the-dat-hon-114-000-ty-vao-nam-2030.htm.

4. Bayles, D.L. (2002), E-logistics and E-fulfillment: beyond the 鈥渂uy鈥?button鈥?/em>, UNCTAD Workshop 25-27 June 2002, CURA脟AO.

5. Council of Supply Chain Management Professionals - CSCMP (2013), Supply chain management defnitions and glossary, Definitions compiled by: Kate Vitas.

6. D臋bkowska, K. (2017), E-logistics as an element of the business model maturity in enterprises of the TFL sector, Procedia Engineering, 182.

7. Pitney Bowes (2021), The components of an ecommerce logistics supply chain, retrieved from https://www.pitneybowes.com/us/blog/what-is-ecommerce.html.

TS. L锚 Th峄?M峄?Ng峄峜

Khoa Logistics v脿 Qu岷 l媒 chu峄梚 cung 峄﹏g, Tr瓢峄漬g 膼岷 h峄峜 膼岷 Nam

(Theo T岷 ch铆 Kinh t岷?v脿 D峄?b谩o, s峄?01, th谩ng 01/2025)


[1] Doanh thu TM膼T B2C Vi峄噒 Nam bao g峄搈 doanh thu t岷 c岷?h脿ng h贸a, d峄媍h v峄?b谩n qua k锚nh TM膼T (lo岷 tr峄?c谩c giao d峄媍h li锚n quan 膽岷縩 l末nh v峄眂 t脿i ch铆nh, ng芒n h脿ng, t铆n d峄g, b岷 hi峄僲, tr貌 ch啤i tr峄眂 tuy岷縩).

T岷 ch铆 Kinh t岷?v脿 D峄?b谩o - 岷 ph岷﹎ c峄 T岷 ch铆 Kinh t岷?- T脿i ch铆nh - C啤 quan c峄 B峄?T脿i ch铆nh